Budzisz się w nocy spocony, a rano masz wrażenie, że w ogóle nie odpocząłeś? Bezsenność u mężczyzn połączona z nocnymi potami nie zawsze oznacza problem z hormonami. Testosteron i kortyzol rzeczywiście mają związek ze snem, ale same objawy nie pozwalają ustalić, który z nich, jeśli którykolwiek, trzeba sprawdzić. Liczy się to, czy trudno Ci zasnąć, czy raczej budzisz się w nocy, także z uczuciem duszenia, jak obfite są poty i jak czujesz się w ciągu dnia.
Co może odpowiadać za bezsenność u mężczyzn, co obserwować przed pójściem do lekarza i kiedy badania hormonalne mają sens?
Co sen ma wspólnego z testosteronem i kortyzolem?
Stężenie obu hormonów zmienia się w ciągu doby, także w nocy. Poziom testosteronu i kortyzolu największy jest w godzinach porannych, a najniższy około północy. Tak przynajmniej powinno być w idealnych warunkach, gdzie nic tego rytmu nie zakłóca. Niestety, może on ulec zmianie, na co wpływa między innymi Twój styl życia. Jeśli jest w nim wiele stresujących sytuacji, kortyzol może być podwyższony również wieczorem, co może utrudniać zasypianie. Kortyzol działa na testosteron antagonistycznie, a jego utrzymujący się nadmiar może hamować produkcję testosteronu.
Choć sama bezsenność lub noce poty nie są wystarczającym powodem do rozpoczęcia zastępczej terapii hormonalnej, to przy występowaniu też innych objawów świadczących o niskim poziomie testosteronu warto ją rozważyć. Już zauważasz je u siebie, umów sie na konsultację i porozmawiaj o tym z lekarzem.
Jeśli Twój sen jest płytki i często się wybudzasz, może to wskazywać na niski poziom testosteronu, choć nie musi. Warto jednak wiedzieć, że hormon ten wpływa między innymi na architekturę snu. Gdyby tego było mało, słaba jakość snu dodatkowo obniża jego poziom, co skutkuje powstaniem błędnego koła. Im gorzej śpisz, tym masz mniej testosteronu. A im jest go mniej, tym trudniej o dobry, regenerujący sen.
Na stężenie testosteronu wpływają jednak także wiek, masa ciała, choroby i niektóre leki, dlatego sam wynik nie wystarczy, by ocenić, czy to on psuje Twój sen.
Nocne poty jako objaw andropauzy lub zaburzeń hormonalnych
Czym innym jest uczucie gorąca pod grubą kołdrą, a czym innym nawracające epizody, po których musisz zmienić koszulkę lub pościel. Zanim lekarz zleci badania hormonów, zapyta w wywiadzie o temperaturę w sypialni, alkohol wypity wieczorem, przyjmowane leki i inne dolegliwości, bo każdy z tych czynników może nasilać nocne pocenie. Poty mogą też towarzyszyć zaburzeniom snu i infekcjom.
Jeśli te przyczyny nie wyjaśniają objawów, lekarz może rozważyć także zaburzenia hormonalne, na przykład nadczynność tarczycy albo cukrzycę z nocną hipoglikemią.
Jeśli skończyłeś 50 lat (a niektórzy zauważają pierwsze objawy już po czterdziestce), lekarz może wziąć pod uwagę także andropauzę. Oprócz przewlekłego zmęczenia, spadku masy mięśniowej, obniżonego libido czy zaburzeń erekcji mogą jej towarzyszyć uderzenia gorąca i nocne poty.
A jeśli za wybudzeniami stoi bezdech senny?
Bezsenność u mężczyzn może też być związana z bezdechem sennym. Możesz kłaść się o rozsądnej porze i nadal budzić się niewyspany, jeśli w czasie snu wielokrotnie dochodzi do zaburzenia oddychania. O możliwości bezdechu warto porozmawiać z lekarzem, zwłaszcza gdy głośno chrapiesz, ktoś zauważył u Ciebie przerwy w oddychaniu albo wybudzasz się z uczuciem dławienia. Samo chrapanie nie przesądza o bezdechu, ale razem z porannym zmęczeniem i sennością w ciągu dnia jest powodem, by zapytać lekarza o badanie snu.
Przeczytaj także:
TRT a sen – czy poprawia jakość snu?
Ciągle zmęczony mimo przespanych nocy? Być może winny jest niski testosteron. Coraz więcej mężczyzn zauważa, że TRT a sen to więcej niż przypadkowy związek. Sprawdź, co naprawdę daje terapia testosteronem i czy może poprawić jakość Twojego snu.
Bezdech senny może wiązać się z niższym stężeniem testosteronu, ale nie można jednoznacznie powiedzieć, że to bezdech je obniża, ponieważ oba problemy łączy także otyłość.
Bezsenność u mężczyzn i nocne poty – co zapisać przez kilka nocy, zanim pójdziesz do lekarza
Przez kilka nocy zapisuj to, o co lekarz najpewniej zapyta. Przy okazji zobaczysz, które wieczorne nawyki mogą utrudniać Ci sen:
- Zapisz godziny snu i wybudzeń
Dodaj informację, czy problemem jest zasypianie, częste budzenie się czy zbyt wczesna pobudka. - Opisz poty
Zanotuj, jak często występują, czy moczą ubranie lub pościel oraz czy pojawiają się inne objawy. - Zapytaj o chrapanie i oddech
Porozmawiaj z osobą, z którą śpisz o zapytaj ją, czy chrapiesz i czy zauważyła przerwy w oddychaniu. Zwróć też uwagę na senność w ciągu dnia. - Przejrzyj wieczorne nawyki
Sprawdź, czy przeszkadzają Ci późna kofeina, alkohol, przegrzana sypialnia lub nieregularne godziny wstawania. Zapisz przyjmowane leki, ale nie odstawiaj ich samodzielnie.
Te notatki nie pokażą, czy masz za wysoki kortyzol albo za niski testosteron, ale pomogą lekarzowi dobrać badania. Jeśli bezsenność utrzymuje się i wpływa na Twoje funkcjonowanie, sama poprawa nawyków może nie wystarczyć. W takiej sytuacji warto skonsultować to z lekarzem i ustalić przyczynę.
Kiedy badania hormonalne mają sens?
Dobór badań powinien wynikać z rozmowy o objawach i oceny Twojego stanu zdrowia. Bezsenność u mężczyzn nie jest jednym wskazaniem do 0znaczenia testosteronu. Warto je omówić szczególnie wtedy, gdy oprócz problemów ze snem występują objawy mogące wskazywać na jego niedobór, na przykład spadek libido, zaburzenia erekcji, obniżenie masy mięśniowej lub wahania nastroju. Jeden wynik nie wystarczy do rozpoznania: niskie stężenie testosteronu trzeba potwierdzić drugim badaniem rano na czczo i ocenić razem z objawami. Nie ma też podstaw, by rozpoczynać terapię testosteronem wyłącznie z powodu bezsenności.
Jeśli nocne poty i gorszy sen wracają, zabierz swoje notatki na konsultację. Pomogą ustalić, czy najpierw trzeba przyjrzeć się oddychaniu w nocy, możliwym przyczynom potów, czy wskazaniom do badań hormonalnych.
Źródła:
- www.link.springer.com/article/10.1007/s11154-022-09755-4
- www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1087079222000016?via%3Dihub
- www.aafp.org/afp/2020/1001/p427
- www.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34536053/
FAQ
Zaburzenia snu mogą współwystępować z niskim testosteronem, ale same wybudzenia nie pozwalają ustalić takiej przyczyny. Dlatego lekarz bierze pod uwagę także pozostałe objawy i wyniki odpowiednio wykonanych badań.
Nie na podstawie samych potów. Mają wiele przyczyn, od przegrzanej sypialni i leków po infekcje, choroby tarczycy i cukrzycę, a niski testosteron jest tylko jedną z możliwości, dlatego lekarz ocenia je razem z pozostałymi objawami.
Brak chrapania nie wyklucza bezdechu, choć zwykle mu towarzyszy. Jeśli budzisz się z uczuciem duszenia, osoba śpiąca obok zauważa przerwy w oddychaniu albo w ciągu dnia jesteś wyraźnie senny, porozmawiaj z lekarzem o badaniu snu, nawet jeśli nie chrapiesz.
Zwykle nie od tego trzeba zacząć. Kłopoty z zasypianiem mają wiele przyczyn, od kofeiny i stresu po inne zaburzenia snu, więc lekarz najpierw zapyta o objawy i nawyki, a dopiero potem oceni, czy badanie kortyzolu ma sens.