Wysokie ciśnienie tętnicze nie musi oznaczać, że źle się czujesz. Możesz regularnie trenować, mieć dobrą kondycję i rozwiniętą masę mięśniową, a jednocześnie mieć ciśnienie, które z czasem zacznie obciążać serce i nerki. Jeśli jednak dla wzmocnienia efektów ćwiczeń stosujesz anaboliczne steroidy androgenowe (SAA), powinieneś zwrócić na to szczególną uwagę. Stosowanie SAA wiąże się bowiem ze wzrostem ciśnienia skurczowego o ponad 12 mmHg, a rozkurczowego o ponad 8 mmHg.
Dlaczego tak się dzieje i co możesz zrobić, jeśli pojawiło się u Ciebie nadciśnienie po sterydach?
Dlaczego ciśnienie rośnie po sterydach?
SAA mogą wpływać na ciśnienie tętnicze na kilka sposobów. Jednym z nich jest wpływ na układ renina–angiotensyna–aldosteron, który uczestniczy między innymi w regulacji ciśnienia oraz gospodarki wodno-elektrolitowej. Przy jego zaburzeniu może dochodzić do zwiększonego zatrzymywania sodu i wody.
Znaczenie ma również wpływ SAA na układ współczulny. Zwiększenie jego aktywności może sprzyjać zwężeniu naczyń i podwyższeniu ciśnienia. Do tego dochodzą zmiany dotyczące funkcji śródbłonka, czyli warstwy komórek wyściełających naczynia krwionośne.
Choć sterydy kuszą szybszymi efektami w osiąganiu celów treningowych, to ich odstawienie nie oznacza, że gospodarka hormonalna wraca do normalnej pracy.
Jeśli stoisz przed taką właśnie decyzją, umów się na konsultację i dowiedz się, czym jest odblok po testosteronie i dlaczego tak ważne jest, by z niego skorzystać.
Oznacza to, że za wzrost ciśnienia nie można obarczać odpowiedzialnością jedynie zatrzymanie wody w organizmie. Gdy stosujesz sterydy anaboliczno-androgenne na obciążenie układu krążenia może mieć wpływ też kilka innych czynników. Dlatego od samego początku powinieneś kontrolować wybrane parametry, w tym regularnie mierzyć ciśnienie tętnicze.
Nadciśnienie po sterydach – objawy
Problem z nadciśnieniem po sterydach jest taki, że może ono przez długi czas rozwijać się bez wyraźnych objawów. Dlatego opieranie się na zmianach w samopoczuciu nie wystarczy, byś mógł ocenić, czy Twoje ciśnienie jest prawidłowe, czy też wyraźnie odbiega od normy. Typowe objawy nadciśnienia w postaci bólu głowy, zawrotów, czy uczucia osłabienia w początkowym okresie mogą w ogóle się nie pojawiać.
Jeśli więc stosujesz SAA, warto regularnie sprawdzać ciśnienie, zamiast czekać na sygnał, że coś jest nie tak.
Podczas wykonywania pomiaru zadbaj o spokojne warunki i zrób to z pomocą dobrze dobranego i sprawdzonego aparatu naramiennego. W domowych warunkach przez kilka kolejnych dni rób rano i wieczorem po dwa pomiary podczas jednej sesji, każdy w odstępie 1-2 minut.
Co wysokie ciśnienie robi z sercem i nerkami?
Serce przy podwyższonym ciśnieniu musi pracować przeciwko większemu oporowi. Gdy odpowiednio wcześnie nie podejmiesz żadnych działań w celu jego obniżenia, może to doprowadzić do przerostu lewej komory. A jeśli oprócz intensywnego treningu dodatkowo stosujesz SAA, co również może się wiązać z przerostem i zaburzeniem funkcji lewej komory, ryzyko poważnych problemów zdrowotnych może być jeszcze większe.
Problem dotyczy również nerek. Sterydy anaboliczno-androgenne poprzez zwiększenie białkomoczu i zmiany strukturalne, wpływają na ich funkcjonowanie niezależnie od samego wzrostu ciśnienia.
Dlatego nie powinieneś wysokiego ciśnienia traktować jako problemu dotyczącego wyłącznie wyniku na ciśnieniomierzu. Z czasem może ono bowiem wpływać też na narządy, które są kluczowe dla Twojego zdrowia.
Jak sam możesz obniżyć ciśnienie?
Jeśli zastanawiasz się, jak obniżyć ciśnienie, zacznij od podstaw:
- kontroluj je regularnie i zapisuj wyniki,
- zadbaj o regularną aktywność aerobową,
- ogranicz nadmiar soli w diecie,
- utrzymuj prawidłową masę ciała,
- ogranicz alkohol,
- zadbaj o sen i regenerację.
Choć regularne ćwiczenia aerobowe warto wykonywać przy podwyższonym ciśnieniu, to nie powinieneś ich traktować jako sposobu na zniwelowanie skutków stosowania SAA. Zwłaszcza, gdy nadciśnienie po sterydach jest utrwalone, ponieważ w takiej sytuacji potrzebna jest jego ocena i odpowiednie leczenie. W jego ramach oprócz ćwiczeń lekarz może zalecić zmiany w diecie i ograniczenie sodu, jako uzupełniających elementów postępowania.
Przeczytaj także:
GGTP podwyższone nie zawsze wskazuje na problemy z wątrobą, Skoro tak, to czym jeszcze może być spowodowane?
Pamiętaj jednak, by samodzielnie nie manipulować ilością wody, sodu czy potasu tylko po to, aby szybko obniżyć wynik na ciśnieniomierzu. Szczególnie w przypadku kulturystyki takie działania mogą być szczególnie ryzykowne.
Kiedy potrzebne są leki na nadciśnienie?
Zmiana stylu życia jest ważna, ale nie zawsze wystarcza. Jeśli nadciśnienie zostanie potwierdzone, lekarz może zdecydować o rozpoczęciu leczenia farmakologicznego połączonego ze zmianami w stylu życia.
Nie powinieneś jednak sam wybierać leków na nadciśnienie ani modyfikować ich dawek na podstawie pojedynczego pomiaru. Przy wyborze leczenia znaczenie mają między innymi wartości ciśnienia, ryzyko sercowo-naczyniowe, choroby współistniejące oraz ewentualne uszkodzenia narządów.
Jeśli uprawiasz kulturystykę nie powinieneś traktować wysokiego ciśnienia jako drobnego efektu ubocznego cyklu. Zwłaszcza, gdy regularne pomiary pokazują nieprawidłowe wartości. W takiej sytuacji warto sprawdzić, z czego wynikają i czy nie doszło już do zmian dotyczących serca lub nerek. Im wcześniej skorzystasz ze szczegółowej diagnostyki, tym wcześniej będziesz mógł zareagować i skorzystać z pomocy medycznej oraz wprowadzić niezbędne zmiany w dotychczasowych stylu życia.
Źródła:
- pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39945139/
- pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12652398/
- pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39531029/
- pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39855308/
- academic.oup.com/eurheartj/article/45/38/3912/7741010
- www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hypertension
FAQ
Nie u każdego wzrost ciśnienia będzie taki sam, ale stosowanie SAA wiąże się z większym ryzykiem jego podwyższenia. Dlatego nawet jeśli dobrze się czujesz i nie zauważasz żadnych niepokojących objawów, warto regularnie sprawdzać ciśnienie zamiast zakładać, że wszystko jest w porządku.
U części osób wartości ciśnienia mogą się po zakończeniu stosowania SAA obniżyć, ale nie oznacza to, że tak stanie się zawsze. Jeśli wysokie wartości utrzymują się dłużej, nie warto czekać, aż problem rozwiąże się sam. W takiej sytuacji potrzebna jest dalsza ocena i ewentualne leczenie.
Pojedynczy wynik mówi niewiele, zwłaszcza jeśli pomiar był wykonany po treningu, w stresie albo w pośpiechu. Jeśli chcesz sprawdzić, czy ciśnienie rzeczywiście jest podwyższone, przez kilka kolejnych dni wykonuj pomiary rano i wieczorem, po dwa podczas jednej sesji, zachowując między nimi 1–2 minuty przerwy.
Regularna aktywność aerobowa może pomagać w kontroli ciśnienia, dlatego warto uwzględnić ją w planie treningowym. Nie traktuj jej jednak jako sposobu na zniwelowanie skutków stosowania SAA. Jeśli ciśnienie pozostaje wysokie, samo zwiększenie ilości cardio może nie wystarczyć i potrzebna będzie ocena przyczyny problemu.