Zakończenie cyklu sterydowego to moment, w którym Twoje ciało potrzebuje szczególnej uwagi. Niezależnie, czy była to zastępcza terapia hormonalna, czy kolejny etap pracy nad sylwetką, badania po cyklu sterydowym to nie formalność, ale najważniejsze narzędzie, które pomoże Ci sprawdzić, jak Twój organizm wraca do równowagi.
Nie powinieneś przy tym skupiać się tylko i wyłącznie na poziomie testosteronu i jednocześnie zapominać o wątrobie, nerkach, lipidach czy układzie krzepnięcia. Dobrze zaplanowany panel badań kulturysty po cyklu powinien obejmować znacznie więcej parametrów. Dzięki temu możesz ocenić skuteczność odbloku (PCT), zminimalizować ryzyko powikłań i podjąć świadomą decyzję o dalszych krokach.
Co sprawdzić obowiązkowo i kiedy?
Kluczowe parametry krwi do sprawdzenia po zakończeniu cyklu
Kompleksowe badania po cyklu sterydowym powinny zaczynać się od podstawowego, ale rozszerzonego panelu laboratoryjnego.
Morfologia krwi
Sterydy anaboliczno-androgenne mogą zwiększać poziom hemoglobiny (białka przenoszącego tlen) i hematokrytu (ilość czerwonych krwinek we krwi). Przekroczenie norm może zwiększyć ryzyko nadkrzepliwości, co może skutkować zatorowością lub udarem.
Choć sterydy pomagają szybciej osiągać cele treningowe, to ich przyjmowanie nie pozostaje bez wpływu na gospodarkę hormonalną. Jeśli planujesz ich odstawienie, najlepiej, jeśli zrobisz to pod opieką lekarz.
Umów sie na konsultację w jednej z naszych placówk i bezpiecznie przywróć równowagę w organizmie.
Lipidogram
Sterydy wpływają na układ sercowo-naczyniowy i zwiększają ryzyko chorób serca, miażdżycy, zawału i nagłej śmierci sercowej. Dlatego badania po cyklu sterydowym powinny też obejmować cholesterol całkowity, LDL, HDL i trójglicerydy.
Glukoza i insulina
Zaburzenia gospodarki węglowodanowej to kolejny problem, z którym możesz się zmagać po cyklu. Jeśli więc chcesz uniknąć insulinooporności wykonaj badanie glukozy na czczo i insuliny na czczo, a następnie oblicz wskaźnik HOMA-IR.
Ocena stanu wątroby (ALT, AST) i nerek (kreatynina, eGFR)
Gdy dojdzie do uszkodzenia komórek wątroby, rosną parametry dwóch ważnych enzymów wątrobowych, czyli ALT i AST, które przedostają się do krwiobiegu. Warto też sprawdzić markery ALP i GGT, których podwyższony poziom wskazuje na toksyczność wątroby.
Ze względu na to, iż podwyższone próby wątrobowe mogą być wynikiem zarówno przyjmowania przez pewien czas orali (doustnych sterydów anaboliczno-androgennych (SAA)), jak i intensywnego wysiłku, badania powinieneś wykonać po kilkudniowej przerwie w treningach, a przynajmniej po ich spokojniejszej formie.
Gdy przez długi czas zażywasz SAA może też dojść do włóknienia nerek i pogorszenia filtracji. O ich uszkodzeniu może świadczyć krwiomocz lub białkomocz. Ryzyko jest większe, gdy łączysz przyjmowanie sterydów ze spożywaniem dużych ilości białka i kreatyny oraz suplementacją witamin, co dodatkowo obciąża nerki.
Dlatego badania po cyklu sterydowym powinny obejmować kreatyninę w surowicy i szacunkowy wskaźnik filtracji kłębuszkowej (eGFR).
Diagnostyka układu hormonalnego (LH, FSH, Testosteron, Estradiol)
To tutaj rozstrzyga się, czy Twój odblok działa. Badania po cyklu sterydowym w zakresie hormonów pozwalają ocenić, czy oś przysadka–jądra (HPG) aktywowała produkcję testosteronu endogennego, czy też wciąż jest wyłączona przez wcześniej podawane androgeny.
LH i FSH – pierwszy sygnał, że oś ruszyła
To dwa hormony przysadki odpowiedzialne za produkcję testosteronu i plemników. Gdy ich poziom w dobrze prowadzonym PCT wraca do normy, to znaczy, że sygnał dociera do jąder i tym samym ośrodek dowodzenia w mózgu wznowił pracę. Gdyby tak się nie stało, niezbędne może się okazać wydłużenie PCT lub korekta wybranych działań.
Testosteron całkowity i wolny
Przeczytaj także:
Badanie drożności jajowodów sono-hsg
Badanie drożności jajowodów – na czym polega i kiedy je wykonać? Dowiedz się więcej o tym ważnym badaniu w diagnostyce niepłodności
Gdy przestajesz przyjmować testosteron w formie egzogennej, dajesz sygnał swojemu ciału, by przywróciło jego produkcję własną. Dlatego powinieneś zrobić badanie poziomu testosteronu wolnego i całkowitego, ale z pewnym opóźnieniem. Wynika to z faktu, iż poziom tego hormonu rośnie stopniowo i potrzebuje czasu na zbliżenie się do stanu sprzed cyklu.
Estradiol – nie za wysoki, nie za niski
To ważne dopełnienie badań po cyklu. Przy czym ważne, by nie zbić estradiolu do zbyt niskiego poziomu, co może obniżać libido, pogarszać nastrój i powodować problemy ze stawami. Jeśli jednak estradiol utrzymywać się będzie na zbyt wysokim poziomie, hormony przysadki mogą mieć problem z uruchomieniem produkcji testosteronu. Do tego będziesz zmagać się z gorszym samopoczuciem, retencją wody i ginekomastią.
Harmonogram badań w trakcie PCT
Gdy decydujesz się na przyjmowanie testosteronu, powinieneś to robić pod kontrolą lekarza. Wówczas wszystko będzie odpowiednio zaplanowane, a dawki dostosowane do Twoich potrzeb. Jeśli jednak przyjmujesz sterydy, zwykle jesteś zdany na siebie. Dlatego powinieneś sprawdzać najważniejsze parametry:
- Przed rozpoczęciem cyklu
Mowa o morfologii, lipidach, próbach wątrobowych, moczu, testosteronie wolnym i całkowitym, LH, FSH i estradiolu. Wyniki przydadzą Ci się w chwili, gdy rozpoczniesz PCT. - 1. tydzień PCT
Choć badania na początku odbloku są opcjonalne, to dzięki nim możesz zobaczyć, jak organizm reaguje na odstawienie testosteronu. Dlatego sprawdź poziom LH, FSH, testosteronu, estradiolu, lipidów i zrób morfologię oraz próby wątrobowe. - 4–6 tygodni od rozpoczęcia PCT
To ważny moment na wykonanie diagnostyki, ponieważ pokaże ci, czy proces PCT przyniósł spodziewane efekty w postaci uruchomienia produkcji testosteronu i pojawienia się innych zmian, które w tym czasie zaszły w Twoim ciele. Badania po cyklu sterydowym powinny objąć: LH, FSH, testosteron całkowity i wolny, estradiol, morfologię z hematokrytem, próby wątrobowe, lipidy, kreatyninę/eGFR oraz mocz.
Źródła:
- teletest.ca/blog/blood-work-for-steroid-users/
- www.healthily.co.uk/blog/anabolic-steroids-blood-test
- pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10962511/
- swiatsupli.pl/blog/badania-po-cyklu-kompleksowy-przewodnik-odzyskiwania-naturalnej-rownowagi-hormonalnej/