Ból po zastrzyku to jedna z najczęstszych obaw osób, które muszą przyjmować leki w formie iniekcji. Dotyczy to zarówno zastrzyków wykonywanych w domu, jak i tych podawanych w gabinetach medycznych. W praktyce jednak wiele dolegliwości można ograniczyć lub całkowicie wyeliminować, jeśli wiesz, jak robić zastrzyk domięśniowy prawidłowo oraz jak dobrać właściwą igłę i miejsce wkłucia.
Gdzie znajdują się bezpieczne miejsca do iniekcji domięśniowych oraz podskórnych i jak wygląda procedura higieniczna krok po kroku?
Anatomia bezpiecznych miejsc do iniekcji domięśniowych i podskórnych
Jeśli nigdy samodzielnie nie robiłeś zastrzyków, poniższe informacje potraktuj jako wstępną instrukcję. Iniekcja domięśniowa i podskórna wymaga bowiem znajomości anatomii i odpowiedniego przeszkolenia medycznego. Ważne jest bowiem nie tylko to, jak robić zastrzyk domięśniowy bezboleśnie, ale przede wszystkim bezpiecznie.
Iniekcja domięśniowa wykonywana jest w określonych miejscach ciała, których znajomość jest niezbędna ze względu na bezpieczeństwo. To bezwzględny warunek, od którego zależy skuteczność działania leku i stopień ryzyka możliwych powikłań.
Zastępcza terapia hormonalna pomaga przywrócić właściwy poziom testosteronu. Jeśli doświadczasz objawów, które mogą wskazywać na jego niedobory, umów się na konsultacje w gabinecie lub online w jednej z naszym placówek Vigor Point.
W przypadku iniekcji domięśniowych zastrzyk zwykle wykonuje się w:
- mięsień pośladkowy (pośladkowy wielki) – a dokładnie w górny zewnętrzny kwadrant pośladka, co zmniejsza ryzyko uszkodzenia nerwu kulszowego i umożliwia podanie większych objętości leku,
- mięsień uda (mięsień obszerny boczny) – miejsce wkłucia zlokalizowane jest w środkowej części bocznej uda między biodrem a kolanem,
- mięsień naramienny (ramię) – wybierany głównie przy szczepieniach, gdzie ilość preparatów nie przekracza 1 ml.
Z kolei najczęstsze miejsca iniekcji podskórnych to brzuch, przednia część uda i tylna część ramienia, gdzie warstwa tkanki tłuszczowej umożliwia powolne wchłanianie leku.
Dobór odpowiedniej długości i grubości igły
Nie tylko wybór miejsca iniekcji nie powinien być przypadkowy. Również dobór odpowiedniej igły podlega konkretnym wytycznym i uzależniony jest od różnych czynników. W przypadku zastrzyków domięśniowych należy wziąć pod uwagę:
- zalecenie producenta leku,
- miejsce wkłucia,
- budowę anatomiczną – nadwaga, otyłość ma wpływ na długość igły,
- wiek – inna igła będzie odpowiednia w przypadku dorosłych, a inna u dzieci,
- konsystencję leku – gęste lub kleiste wymagają grubszej igły.
Co ważne, nie można pobierać leku z ampułki tą samą igłą, którą lek będzie wstrzykiwany do ciała.
Kluczowa w zapobieganiu zrostom jest zmiana miejsca wkłucia przy kolejnych iniekcjach. Pomocne może się też okazać masowanie, tapping przed wkłuciem lub ucisk, co pomaga zredukować ból.
Procedura higieniczna krok po kroku przy robieniu zastrzyku
Każdy zastrzyk wymaga przestrzegania odpowiednich procedur bezpieczeństwa. Dlatego powinien być podawany w sterylnych warunkach, co pozwala uniknąć infekcji.
Oto najważniejsze kroki, które należy wykonać:
- umyj dłonie mydłem przez ok. 20 sekund i załóż jednorazowe rękawiczki,
- sprawdź datę ważności leku, dawkę i klarowność,
- nabierz lek do strzykawki,
- zmień igłę na tę przeznaczoną do iniekcji,
- zdezynfekuj spirytusem 70% lub płynem do dezynfekcji skórę w miejscu iniekcji,
- po wbiciu igły pod kątem 90 stopni podciągnij lekko tłok i sprawdź, czy nie pojawi się krew (wówczas należy powtórzyć iniekcję z użyciem nowego zestawu, a wkłucie wykonać w innymi miejscu),
- powoli wstrzyknij lek,
- wyjmij igłę i przyciśnij miejsce wkłucia gazą, ale bez pocierania skóry.
Przez pewien czas obserwuj miejsce iniekcji, a jeśli pojawi się obrzęk lub gorączka, skonsultuj się z lekarzem.
Postępowanie w przypadku bólu po iniekcji
Lekki ból po iniekcji, czy też niewielki siniak to jedna z naturalnych reakcji organizmu, która może się pojawić i która nie powinna wzbudzać Twojego niepokoju. Dolegliwości możesz złagodzić za pomocą zimnych okładów w miejscu wkłucia. Pomocne może się też okazać posmarowanie go żelem lub maścią z heparyną lub arniką, co zmniejsza obrzęk i przyspiesza wchłanianie siniaków. Nie masuj natomiast miejsca wkłucia.
Przeczytaj także:
Czy detoksykacja organizmu może być wspierana przez wodę? Sprawdź, jak nawodnienie wspomaga nerki, wątrobę, skórę i trawienie.
Gdyby jednak ból nie malał, a wręcz się nasilał, a do tego pojawiła się gorączka lub podwyższona ciepłota skóry w miejscu iniekcji i duża opuchlizna, niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem. Wskazaniem do wizyty powinny być też dolegliwości neurologiczne w postaci drętwienia, mrowienia, silnego i promieniującego bólu, czy niedowładu.
Jak robić zastrzyk domięśniowy – o czym powinieneś pamiętać
Najważniejsza informacja, gdy chodzi o robienie zastrzyków domięśniowych, dotyczy bezpieczeństwa, co oznacza, że nie wystarczy teoretycznie wiedzieć, jak robić zastrzyk domięśniowy. O wiele ważniejsza jest świadomość, że nie możesz ich robić bez wcześniejszego przeszkolenia medycznego. Brak tego rodzaju przygotowania grozi utratą zdrowia, a nawet życia.
Źródła:
- pogotowie-pielegniarskie.pl/jak-zrobic-zastrzyk-domiesniowy/
- esmed.org/MRA/mra/article/view/6495
- diabetyk24.pl/akademia/jak-radzic-sobie-ze-zrostami-po-wkluciach
- www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK556121/
- www.roswellpark.org/cancertalk/202110/giving-yourself-injection
FAQ
Zwykle efekty pojawiają się szybciej niż ma to miejsce w przypadku leków podawanych doustnie. Wiele jednak zależy od substancji, choć zwykle pierwsze efekty możesz odczuć już po 15-30 minutach od podania. Natomiast na pełne działanie należy poczekać do kilku godzin.
Badania nie zawsze są konieczne, ale bezwzględnie wymagana jest wcześniejsza konsultacja lekarska. Poza tym, jeśli zastrzyki domięśniowe są elementem dłuższej terapii, lekarz może wcześniej zlecić wykonanie niezbędnych badań kontrolnych krwi, by wykluczyć ryzyko powikłań.